فص 38 [ در عمل نشائى يعنى روح نباتى انسان است ] العمل النشائى فى غرضى حفظ الشخصى و تنميته ، و حفظ النوع و تبقيته بالتوليد ، و قد سلط عليها احدى قوى روح الانسان . و قوم يسمونها القوة النباتية و لاحاجة بنا الى شرحها . ترجمه : غرض از عمل نشائى حفظ شخص و پروراندن آن ، و حفظ نوع و باقى داشتن آن بتوليد است . و بر اين امور يكى از قواى روح انسانى بر گماشته شده است و گروهى اين قوه را قوه نباتيه نامند ، و ما را نياز بشرح آن نيست . بيان : اين فص در عمل نشائى يعنى در بيان روح نباتى كه در انسان براى كارهائى موكل است مى باشد . عبارت نسخه چاپ حيدر آباد اينچنين است : العمل النشائى فى غرضى حفظ الشخص و تبقيته و حفظ النوع و تنميته بالتوليد . و ليكن اين سهوى است از نساخ و صواب همان است كه اختيار كرديم . سلط فعل مجهول است واحدى قوى روح الانسان نائب فاعل آن . و فاعل را باصطلاح نحوى هم توان بارى تعالى گرفت و هم نفس ناطقه كه خداوند عالم يكى از قواى روح انسانى را بر اين اعمال اربعه برگماشت . و يا نفس ناطقه كه سلطان مملكت بدن است آن قوه را بر اين كارها واداشت . ضمير عليها راجع است به مجموع حفظ الشخص و تنميته و حفظ النوع و تبقيته ، كه از اين چهار ، بارى به امور تعبير كرده ايم ، و بارى